Zelena infrastruktura, koja uključuje zelene i plave površine kao što su parcele, privatne bašte, parkove, ulično drveće, vode i močvare, činila je u proseku 42 odsto gradske površine u zemljama Evropske unije i zemljama kandidatima za članstvo. Grad sa najvećim udelom ukupne zelene površine od 96 odsto je Kaseres u Španiji, gde gradsko administrativno područje obuhvata prirodne i polu-prirodne oblasti oko gradskog jezgra. Grad sa najmanjom ukupnom zelenom površinom od samo sedam odsto je Trnava u Slovačkoj.

Prosečna pokrivenost drvećem u gradovima iznosi 30 odsto

Javno dostupne zelene površine čine relativno nizak udeo u ukupnoj zelenoj površini, procenjen na samo tri odsto ukupnog prostora grada. Ipak, ovo varira između gradova, pa imamo i primere Ženeve, Haga i Pamplone, gde pristupačne zelene površine čine više od 15 odsto gradske teritorije.

Najnoviji podaci EEA pokazuju da prosečna pokrivenost drvećem u gradovima iz 38 zemalja članica EEA i zemalja saradnica iznosi 30 odsto, pri čemu gradovi u Finskoj i Norveškoj imaju najveći udeo drveća, dok gradovi na Kipru, Islandu i Malti ubedljivo najnižu.

Među gradovima koji su posmatrani nalazi se i Podgorica, koja je najbolje plasirana u kategoriji “urbane zelene površine”, u kojoj zauzima peto mesto, iza Stokholma, Dablina, Atine i Brisela. Naš glavni grad je u gornjoj četvrtini liste u kategoriji “ukupna zelena infrastruktura”.

Najbolje plasirani gradovi na osnovu zbirnih podataka su Oslo, Ljubljana, Hensinki, Zagreb, Viljnus i Berlin.

Četvrti sa nižim prihodima imaju manje zelenih površina

Širom Evrope, zelene površine su manje dostupne u urbanim četvrtima sa nižim prihodima, nego u onima gde živi viši sloj stanovništva, a razlike su često uzrokovane stambenim tržištem, gde su nekretnine u zelenijim oblastima skuplje. Dok Svetska zdravstvena organizacija preporučuje da svi ljudi žive u krugu od 300 metara od zelenih površina, ipak manje od polovine evropskog urbanog stanovništva to čini. Nacionalne i lokalne smernice se razlikuju širom Evrope, a smernice o tome kako da se pristup učini jednakim među društvenim grupama su retke.

Studija koja targetira društvene nejednakosti u pristupu urbanim zelenim i plavim površinama širom Evrope posebno se fokusira na primere zelenih površina koje su dizajnirane da zadovolje potrebe ugroženih društvenih grupa.

Benefiti zelenih i plavih površina su mnogobrojne

Evropska agencija za zaštitu životne sredine objašnjava u komentaru studije da su visokokvalitetne zelene i plave površine u gradovima, poput parkova, travnatih parcela, obala reka i jezerskih i morskih obala, ključne za zdravlje i dobrobit, posebno za starije, decu i ljude sa niskim primanjima.

“Ljudi koriste svoje lokalne zelene površine za fizičke vežbe i društvene interakcije, za opuštanje i mentalno obnavljanje. Prednosti se kreću od smanjenog rizika od gojaznosti kod dece, do boljeg zdravlja kardiovaskularnog sistema i niže stope depresije kod odraslih. Parkovi, drveće i druge zelene površine poboljšavaju kvalitet vazduha, smanjuju buku, umerene temperature tokom vrućih perioda i podstiču biodiverzitet u gradskim pejzažima”, objašnjava se u studiji.

Izvor: RTCG